Zmiany skórne
Co rozumiemy pod określeniem „ zmiany skórne” ?
Są to najrozmaitsze stany chorobowe skóry określane mianem „ dermatoz „ będące domeną dermatologii, ale są to również łagodne zmiany skórne takie jak:
- kaszaki
- tłuszczaki
- włókniaki
- naczyniaki
- bliznowce
- brodawki wirusowe
- brodawki narządów płciowych lub okolicy odbytu czyli kłykciny kończyste
- różne znamiona barwnikowe
Stany przednowotworowe i nowotwory skóry należy bezwzględnie usuwać.
Omawiane zmiany są najczęściej wycinane chirurgicznie przy pomocy skalpela.
Mogą być również usuwane za pomocą elektrokoagulacji, krioterapii
czy lasera CO2 tylko wtedy, gdy nie budzą wątpliwości.
Działania te określane są ogólnie terminem dermatochirurgii.
Kiedy i dlaczego zmiany skórne należy usuwać chirurgicznie ?
Większość z nas ma zmiany skórne „noszone” przez lata, nawet w miejscach , gdzie powodują dyskomfort lub dają zły efekt kosmetyczny.
Ale jesteśmy do nich przyzwyczajeni i nie bardzo jesteśmy skłonni je ruszać.
Dopiero wtedy zwracają naszą uwagę, gdy zaczynają się nagle powiększać, krwawić lub, gdy
pojawiają się nawracające stany zapalne.
Najprostszym sposobem jest wtedy usunięcie zmienionej skóry w granicach zdrowych tkanek.
Pobrany chirurgicznie fragment tkanki należy zbadać histopatologicznie.
Badanie histopatologiczne jest to ocena mikroskopowa wycinka guza ( biopsja wycinkowa )
lub całego guza ( biopsja wycięciowa ).
Które zmiany skórne należy bezwzględnie leczyć chirurgicznie ?
Szczególną uwagę zajmują zmiany podejrzane w kierunku nowotworów złośliwych skóry.
Do tej grupy zaliczamy:
- czerniaki
- raki kolczystokomorkowe
- raki podstawnokomórkowe
- chłoniaki
- choroby: Bowena, Pageta czy Queyrata
oraz stany przedrakowe takie jak:
- rogowacenie słoneczne
- leukoplakia
- róg skórny.
Większość tych zmian można bezpiecznie usunąć w znieczuleniu miejscowym, zupełnie
bezboleśnie. Niekiedy trzeba dokonać niewielkich zabiegów plastycznych, żeby zaszyć ubytek po pobranym fragmencie skóry, nie powodując defektu kosmetycznego.
Na ranę po wyciętej zmianie skórnej zakłada się szwy i opatrunek.
Zwykle ból po takim zabiegu chirurgicznym jest niewielki i ustępuje po prostych środkach
przeciwbólowych. Konsekwencją zabiegu jest zazwyczaj niewielka blizna, której nie należy opalać przez najbliższe 6 miesięcy, by nie doszło do przebarwień.
W ostatnich latach odnotowuje się w Polsce rosnącą zapadalność na czerniaka skóry.
Zjawisko to jest związane z masowymi wyjazdami turystycznymi do ciepłych krajów, jak również z faktem stale powiększającej się dziury ozonowej przepuszczalnej dla promieniowania ultrafioletowego B o długości fali 290 -320 nm.
Szczególnie ,na czerniaka narażone są kobiety. Tylko jednorazowa wizyta w solarium co miesiąc zwiększa ryzyko wystąpienia czerniaka o 55%.
Co to jest czerniak skóry ?
Czerniak skóry jest to najbardziej złośliwy nowotwór skóry pochodzenia neuroektodermalnego z zachorowalnością od kilku do 30 /100 000 osób.
W Polsce odnotowano 2000 nowych zachorowań w 2006 roku.
Czerniak tkz.”cienki” to czerniak o grubości mniejszej niż 2 mm, wykrywany zwykle przypadkowo.
W badaniu lekarskim czerniaka bierzemy pod uwagę następujące cechy:
A-asymetria
B-borders ( granice )
C-color
D-diameter
E-extension ( rozmiar)
W ocenie klinicznej stopnia zaawansowania jest stosowana 7 stopniowa skala Glasgow,
Od łagodnie wyglądającego stopnia 1, do przeczulicy i świądu w stopniu 6 oraz obecności
stanu zapalnego w stopniu 7.
Niezwykle przydatnym badaniem w ocenie czerniaka jest dermatoskopia, która daje 95%
szansy na wykrycie wcześnie rozwijającego się czerniaka. Zmiany barwnikowe budzące niepokój należy zawsze profilaktycznie usunąć.
Czynniki zachorowalności na czerniaka , to zespół znamion atopowych, które można
różnicować poza badaniem mikroskopowym , przy pomocy skomplikowanych badań
immunohistochemicznych.
Regularnych badań dermatoskopowych wymagają znamiona barwnikowe dysplastyczne.
Do form przedinwazyjnych należą:- lentigo maligna melanoma
- superficial spreading melanoma
- acral lentiginous melanoma
- nodular melanoma
Leczeniem z wyboru jest biopsja wycinająca ,tak jak w czerniaku inwazyjnym do 0,7 mm grubości .W czerniakach inwazyjnych o wyższych stopniach wg skali Breslowa należy
poza biopsją wycinającą z marginesem tkanki zdrowej wykonać zabieg Mortona.
W przypadku zajętego węzła wartowniczego wykonuje się regionalną limfadenektomię.
opracował dr n.med. Krzysztof Szala